Геалагічная дылема

Фрагмент урока геаграфіі ў 10 класе

Тэма ўрока: Рэсурсы і забеспячэнне.

Аўтар распрацоўкі – Галіна Дрокіна, настаўніца геаграфіі гімназіі №1 Маладзечна.

**тэкст спісаны з відэазапісу майстэрні, для настаўнікаў.

Стыль аўтара захаваны.

Падрыхтоўка да ўрока: У сёмым класе мы з вучнямі падлічылі, на колькі гадоў хопіць прыродных рэсурсаў (пры ўмове, што не будзе павялічвацца спажыванне і не будуць разведаны новыя радовішчы). Мы прыйшлі да высновы, што каменнага вугалю хопіць на 250 гадоў, прыроднага газу – на 62 гады, а нафты – на 45 гадоў.

Для правядзення урока патрабуюцца пацеркі трох розных колераў: напрыклад, чорныя, якія адпавядаюць каменнаму вугалю, блакітныя – прыроднаму газу і зялёныя – нафце. Пацеркі бяруцца ў адвольнай колькасці, але працэнтныя суадносіны павінны адпавядаць працэнтным суадносінам прыродных рэсурсаў.

Правядзенне дзелавой гульні. У 10 класе, калі ўзровень ведаў і мыслення ўжо іншы, я з вучнямі праводжу дзелавую гульню. Я рассыпаю пацеркі, якія арпавядаюць розным прыродным рэсурсам, па класе і прашу дзяцей уявіць, што гэта наша планета. А мы з вамі яе жыхары і павінны здабываць прыродныя рэсурсы. Клас дзеліцца на 3 каманды, кожная група шукае толькі адзін з прыродных рэсурсаў. Дзецям даецца пэўны час.

Затым я спыняю гульню і задаю пытанне дзецям: колькі пацерак сабрала кожная каманда, якіх пацерак больш за ўсё? Вядома, што чорных пацерак будзе больш, таму што запасы каменнага вугалю найбольшыя. Цяпер я даю дзецям дадатковы час і дазваляю карыстацца падручнымі матэрыяламі: шчотачкамі, лінейкамі, асадкамі... для пошуку астатніх пацерак. Падчас гульні дзеці адсоўваюць парты, пераварочваюць крэслы, псуюць падлогу, г. зн. ствараюць экалагічныя праблемы на нашай планеце.

Мы з дзецьмі канстатуем факт, колькі працэнтаў прыродных рэсурсаў выбрана і колькі засталося. Паўстае дылема, што нам рабіць:

• Ці захоўваць экалагічную бяспеку?
• Ці цярпець недахоп энергетычных рэсурсаў?

Затым я задаю пытанні:

• А які будзе кошт нашага выбару?
• Што выкарыстоўвалі?
• Колькі затрацілі часу?
• Якая тэхніка ўжывалася пры пошуку?
• Якія навуковыя даследаванні правялі? Пасля прашу вучняў дапамагчы мне навесці парадак у класе.
• Хто мне дапаможа задарма?
• А ці ёсць ахвочыя дапамагчы за дзесяць рублёў?
• А за дзесяць даляраў?

Такім чынам мы бачым, як фарміруецца кошт, цана, попыт на тую ж самую нафту. Гэты метад развівае крытычнае мысленне і дапамагае вучням лёгка засвоіць тэму. Метад па магчымасці можна змадэляваць на іншыя прадметы.